Author: Ahmad Habib Ibrahim

  • Mage (Cat): Dabba Mai Tsabta da Hikima

    Mage (Cat): Dabba Mai Tsabta da Hikima

    Mage dabba ce mai saukin kamanni, mai ƙyaun fata da farin jiki. Ana yawan samunta a gidaje a matsayin dabbar gida. Mage tana da hankali sosai, kuma tana da kwarewa wajen farauta — musamman beraye da ƙananan dabbobi.

    Mage tana da dabi’un tsabta; tana yawan wanke jikinta da harshenta. Tana iya gane wurin kwanciya da abinci cikin sauki, kuma tana iya zama abokiyar wasa ga yara da manya.

    Wasu mageru suna da fata mai launin fari, baƙi, ko launin zinariya. Sautinta na “miyau” yana bayyana bukata ko sha’awa, kuma tana iya nuna ƙauna ko damuwa ta hanyar motsi ko kukan ta.

    Mage dabba ce da ake kauna a al’adun Hausawa, inda wasu ke ganin tana da albarka, yayin da wasu ke tsoron ta idan tana da halaye na ban mamaki.

    MAGE: Dabba Mai Tsabta da Hikima

    Muhimmancin Kiwon Mage a Gida

    Kiwon mage a gida yana da amfani da dama ga iyali da muhalli. Ga wasu daga cikin muhimman fa’idodin kiwon mage:


    Kare Gida Daga Beraye da Ƙananan Dabbobi:

    Mage na da ƙwarewa wajen kama beraye da ƙwari, wanda hakan ke rage yaduwar cututtuka da lalacewar abinci ko kaya a gida.


    🧼 2. Tana da Tsabta:

    Mage dabba ce mai tsabta wadda ke wanke jikinta da kanta. Ba ta buƙatar wankewa sosai kamar karnuka, kuma ba ta wari.


    ❤️ 3. Abokiyar Wasan Yara da Manyan Gida:

    Mage tana iya zama abokiya ga yara da manya. Tana rage kaɗaici, tana taimaka wajen nishaɗi da samun kwanciyar hankali.


    😌 4. Sauƙin Kula da Ita:

    Mage ba ta cin abinci da yawa, ba ta buƙatar yawo da ita kamar kare. Tana iya zaune cikin gida tana harkokinta ba tare da hayaniya ba.


    🧠 5. Ƙara Ilimi da Alhaki Ga Yara:

    Yara da ke kiwon mage na koyon yadda ake kula da dabba, da alhakin ciyarwa da tsaftace muhalli. Wannan yana karfafa tausayi da kauna.

  • Takaitattun Labaran Safiyar Yau Talata 29, Jul. 2025


    1. Tinubu ya ba ‘yan wasan Super Falcons lambar yabo da kyautuka

    Shugaba Bola Ahmed Tinubu ya ba ‘yan wasan Super Falcons (winners na WAFCON) lambar yabo ta Officer of the Order of the Niger (OON). Ya kuma ba kowannensu kyautar $100,000 da gidan dakuna uku. Mambobin kwamitin fasaha (technical crew) sun samu $50,000 kowanne.


    2. Fiye da 100 na Community Watch Corps da jami’an tsaro sun rasa rayukansu a Katsina

    Kwamishinan Tsaron Cikin Gida na Katsina, Dr. Nasir Muazu, ya bayyana cewa ‘yan Community Watch Corps 100 da ‘yan sanda da dama sun mutu a kokarin kare jihar daga hare-haren ‘yan bindiga. Ya ce wasu rahotanni a kafafen sada zumunta na neman tayar da hankalin jama’a ne kawai.

    3. Amurka za ta hana biza ga ‘yan Najeriya masu niyyar haihuwa kawai

    Gwamnatin Amurka ta ce ba za ta ba da biza ga ‘yan Najeriya da ke shirin zuwa can don haihuwa kawai (birth tourism). Wannan gargadi ya fito ne daga ofishin jakadancin Amurka a shafinsu na X.


    4. ‘Yan bindiga sun harbe jami’in DSS a Imo

    Wasu ‘yan bindiga sun harbe jami’in DSS da ke aiki a ofishin Daraktan Lafiya na FUTO a Imo State. Lamarin ya faru ne a titin Okigwe–Umuna.


    5. Naira ta kara faduwa, yanzu N1,540/$

    Naira ta kara faduwa a kasuwar canji, inda ta koma N1,540/$ a kasuwar bayan fage (parallel market), daga N1,535/$. A kasuwar musayar kuɗi ta hukuma (NFEM), ta koma N1,535.5/$.


    6. Peter Obi ya zargi Tinubu da bayar da ƙaryar alkaluma

    Tsohon dan takarar shugaban kasa, Peter Obi, ya zargi Shugaba Tinubu da bayar da ba daidai ba na alkaluman tattalin arziki. Ya ce Tinubu na amfani da alkaluma ne wajen ɓoye tabarbarewar tattalin arzikin Najeriya.


    7. Masu garkuwa da ɗaliban Law School sun yi barazanar kashe su

    Wadanda suka yi garkuwa da ɗalibai 6 na makarantar lauyoyi (Law School) a jihar Benue sun yi barazanar kashe su idan ba a biya kudin fansa ba. An sace su ne yayin tafiya daga Onitsha zuwa Yola.


    8. ’Yan bindiga sun sace wani attajiri a Anambra

    Wasu ’yan bindiga sun sace wani attajiri Ifesinachi Onyekere a yankin Okpuno, Awka na jihar Anambra. Sun harbe shi a ƙafa sannan suka tafi da shi zuwa wurin da ba a sani ba.


    9. Dan takarar gwamna na PDP a Kaduna ya sauya sheka zuwa ADC

    Tsohon dan takarar mataimakin gwamna a PDP KadunaJohn Ayuba, ya fice daga jam’iyyar kuma ya koma jam’iyyar ADC. Ya aike da wasikar murabus ga shugaban mazabarsa a Ungwan Gaiya, Zangon Kataf.


    10. Sojoji sun kama wani dan ta’adda Ba-Nijar a Yobe

    Sojojin Najeriya da ke aikin Operation Hadin Kai sun kama wani dan ta’adda daga Jamhuriyar Nijar a Yobe. Sun kuma kashe wasu, suka kama da dama, sannan suka ceto mutane da dama.

  • Maleriya: Cuta Mai Barazana da Hanyoyin Rigakafi a Najeriya

    Ciwon Maleriya: Abin Fahimta da Hanyoyin Kare Kansa

    Maleriya wata cuta ce mai hatsari da ke yaduwa ta hanyar cizon sauro, musamman irin sauro mata Anopheles, wanda ke ɗauke da ƙwayar cutar Plasmodium. Wannan cuta tana daga cikin manyan matsalolin lafiya a ƙasashen da ke cikin zafi, musamman a Afirka, ciki har da Najeriya.

    Alamomin Maleriya

    Ciwon maleriya na iya bayyana da alamomi kamar haka:

    • Zazzabi mai zafi
    • Jin sanyi da rawar jiki
    • Ciwon kai
    • Kasala
    • Tashin zuciya ko amai
    • Gumi sosai
    • Ciwo a ƙashi da jiki

    Idan ba a kula da cutar da wuri ba, tana iya kai mutum ga shanyewar jiki ko ma mutuwa.

    Yadda Ake Daukar Cutar

    Maleriya tana yaduwa ne ta hanyar cizon sauro mai ɗauke da ƙwayar cutar. Sauro yana ɗaukar ƙwayar daga jinin mutum mai cuta, sannan ya yada wa wani lokacin ya sake cizon wani.

    Hanyoyin Kare Kai daga Maleriya

    1. Amfani da ganyen maganin sauro (insecticide-treated nets – ITNs) yayin barci.
    2. Fesa maganin kashe sauro a cikin gida.
    3. Guje wa barci a waje ko buɗaɗɗen wuri da daddare.
    4. Rufe ruwan sha da kwantena domin hana sauro haihuwa.
    5. Shan maganin rigakafin maleriya, musamman ga mata masu juna biyu.

    Magani

    Cutar maleriya tana da magani, musamman idan an gano ta da wuri. Ana amfani da magunguna irin su ACTs(Artemisinin-based Combination Therapy) domin warkar da cutar. Yana da muhimmanci a je asibiti don a tabbatar da cutar kafin a fara magani.

    Ƙarshe

    Maleriya na ci gaba da zama barazana ga lafiyar al’umma, musamman yara ƙanana da mata masu juna biyu. Tare da fahimta, rigakafi da magani, za a iya rage yaduwar cutar da kuma kare rayuka da dama.

    Kare kai daga sauro, kare kai daga Maleriya.

  • Hatsarin Jirgin Kasa a Jamus: Mutum 3 Sun Mutu, Fiye da 50 Sun Jikkata a Baden-Württemberg

    Hatsarin Jirgin Kasa a Jamus: Mutum 3 Sun Mutu, Fiye da 50 Sun Jikkata a Baden-Württemberg

    Hatsarin Jirgin Kasa a Jamus: Mutum 3 sun rasu, fiye da 50 sun jikkata

    Akalla mutum 3 sun mutu a wani hatsarin jirgin kasa da ya faru kusa da garin Riedlingen a jihar Baden-Württembergda ke kudu maso yammacin Jamus.

    Jirgin na ɗauke da fasinjoji kimanin 100 lokacin da ƙarafa biyu daga cikin jirgin suka balle. Mutum 50 sun jikkata, wasu daga cikinsu cikin matsanancin hali, in ji shugaban hukumar kashe gobara ta yankin.

    Har yanzu ba a tantance musabbabin hatsarin ba, sai dai rahotanni sun ce an fuskanci guguwar iska da ruwan sama a yankin kafin faruwar lamarin.