Kungiyoyin manoma da makiyaya a Kano sun bayyana fargabar yiwuwar sake samun rikicin manoma da makiyaya yayin da lokacin girbin amfanin gona ke gabatowa.
Shugaban Kungiyar Manoma ta Najeriya (AFAN), reshen Jihar Kano, Abdullahi Ali Maibiredi, ya bayyana cewa matsalar ta daɗe tana faruwa, kuma a wasu lokuta ta haifar da arangama, asarar dukiya da kuma rasa rayuka.
Maibiredi ya ce hukumomi ba su samu mafita mai ɗorewa kan matsalar ba, duk da irin tasirin da rikicin ke yi ga harkar noma da rayuwar manoma.
Ya bayyana cewa shi kansa ya yi asarar kusan kashi 85 cikin 100 na amfanin gonarsa a shekarar da ta gabata, amma bai ga matakin da ya dace da za a magance matsalar ba.
Makiyaya sun nuna wata sabuwar barazana
Shugaban Miyetti Allah Cattle Breeders Association of Nigeria (MACBAN) na Kano, mai ritaya Captain Abdullahi Bakoji, ya ce ƙungiyarsu ta riga ta gargadi mambobinta kan lamarin.
Bakoji ya ce wata babbar matsalar da ake fuskanta a bana ita ce komawar makiyayan da ke yin kiwo na ƙaura daga Nijar zuwa Kano kafin manoma su kammala girbin amfanin gonarsu.
Ya ce a shekarun baya, makiyayan da ke ƙaura zuwa wasu wurare, musamman daga Nijar, kan dawo Kano ne bayan an kammala girbi. Amma a bana ana sa ran dawowarsu ne tun lokacin da ake ci gaba da girbin amfanin gona.
A cewarsa, karancin ruwa a Nijar ne ya taimaka wajen sa wasu makiyayan dawowa da wuri, lamarin da zai iya ƙara haɗarin samun rikici tsakanin manoma da makiyaya.
An nemi gwamnati ta ɗauki mataki tun kafin rikici ya faru
Bakoji ya ce MACBAN ta riga ta aika da rahotanni da shawarwari ga gwamnatocin Kano da Jigawa da hukumomin tsaro, domin a ɗauki matakan kariya tun kafin wata matsala ta taso.
Ya kuma bayyana rufe hanyoyin shigar da dabbobi, wuraren kiwo da wuraren hutawar dabbobi, ko mamaye su ba bisa ka’ida ba, a matsayin wasu daga cikin abubuwan da ke haddasa rikicin.
Ya ce MACBAN a shirye take ta yi aiki tare da gwamnati, manoma da sauran masu ruwa da tsaki domin neman mafita.
Rikicin ya dade yana faruwa
Rikicin manoma da makiyaya ya daɗe yana faruwa a wasu sassan Najeriya, kuma a wasu lokuta yana haifar da mutuwar mutane da lalacewar dukiyoyi.
Sai dai rahoton ya nuna cewa yanayin rikicin a Jihar Kano ya ɗan inganta a ‘yan shekarun nan, duk da cewa yanzu ƙungiyoyin manoma da makiyaya suna kira da a ɗauki matakan kariya kafin lokacin girbi ya ƙara tsananta.